Όταν κοιμάσαι άλλος γράφει ιστορία

Κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας 26 Μαΐου 2008 (ελληνική ώρα) το ρομποτικό σκάφος της NASA Phoenix Mars Lander ακούμπησε το έδαφος του αρκτικού κύκλου του κόκκινου γείτονά μας. Προηγήθηκε μια αλληλουχία επιτυχημένων χειρισμών, τους οποίους το σκάφος εξετέλεσε - αυτοδιαχειριζόμενο την μοίρα του! - χωρίς καθοδήγηση από το Κέντρο Ελέγχου. Είσοδος στην ατμόσφαιρα του Άρη με ταχύτητα περίπου 17,000 mil/hour, επιβράδυνση από την ατμόσφαιρα και σταδιακή αποβολή τμημάτων του περιβλήματος (για να μην μεταφερθεί το τερατώδες θερμικό φορτίο στο εσωτερικό του σκάφους), αποβολή της θερμικής ασπίδας, επιπλέον επιβράδυνση με αλεξίπτωτο, αποχωρισμός από το αλεξίπτωτο και ενεργοποίηση των κινητήρων jet ανάσχεσης (οι οποίοι αξιολογούν πληροφορίες του radar και μετρήσεις της κατεύθυνσης και έντασης του ανέμου για να απομακρύνουν το σκάφος από το αποβληθέν αλεξίπτωτο, ώστε να αποφευχθεί το "κουκούλωμα" του σκάφους από το αλεξίπτωτο επί εδάφους, πράγμα που θα ήταν μία πολύ δυσάρεστη έκπληξη!) προσγείωση, ανάπτυξη των ηλιακών συλλεκτών αφού κατακαθίσει η σκόνη, μετάπτωση σε χειμερία νάρκη μισής ώρας για να επιτευχθεί η φόρτιση, έναρξη λειτουργίας της κάμερας και λήψη των πρώτων εικόνων. Όλα αυτά με μία ατμόσφαιρα ιδιαίτερα αραιή και άρα πολύ λιγότερο ικανή για αεροπέδηση απ' ότι η γήινη.

Καθ' όλη τη διάρκεια του εγχειρήματος, διαδοχικές ηλεκτρονικές καταγραφές που επιβεβαιώνουν την επιτυχία του κάθε επιμέρους βήματος πραγματοποιούνται από τον υπολογιστή του σκάφους και εκπέμπονται με μεσολάβηση των τεχνητών δορυφόρων του Άρη (Αμερικανικής και Ευρωπαϊκής προελεύσεως) πίσω στο Deep Space Network και το αντίστοιχης λειτουργικότητας Ευρωπαϊκό δίκτυο, για να διοχετευθούν τελικά στο Κέντρο Ελέγχου της αποστολής. Εδώ η αλληλουχία των επιβεβαιώσεων έρχεται με καθυστέρηση 15 λεπτών περίπου, όσο χρειάζονται τα ραδιοκύματα να ταξιδέψουν από τον Άρη στη Γη. Εξαίρεση η πληροφόρηση κατά την φάση σιγής, όταν το σκάφος διανύει με μεγάλη ταχύτητα τα πρώτα στρώματα της ατμόσφαιρας του Άρη και δημιουργεί νέφος ιονισμένων σωματιδίων γύρω του: εδώ, ο,τιδήποτε καταγράφεται, αποθηκεύεται στο σκάφος και εκπέμπεται λίγο αργότερα. Στην λήψη της κάθε επιβεβαίωσης ένα ξέσπασμα ενθουσιασμού, ακολουθούμενο από δευτερόλεπτα ελπίδας και αγωνίας μέχρι την επόμενη επιβεβαίωση. Θα πάνε άραγε όλα καλά; Ή, πιο σωστά, πήγαν όλα καλά; (αφού η αλληλουχία των επιβεβαιώσεων έρχεται σε playback, με την επιβαλλόμενη από την ταχύτητα του φωτός καθυστέρηση - άτιμε Einstein...):

Τελικά όλα πήγαν καλά. Οι πρώτες φωτογραφίες cartes-postales από την παγωμένη αρκτική τούντρα του Άρη, χαραγμένη σε πολύγωνα από τις ακραίες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, κάνουν ήδη τον γύρο της Γης, χάρις στο internet:

Πάνω στην ράχη του σκάφους, η Αμερικανική σημαία και ένα DVD προωρισμένο για τους μελλοντικούς εξερευνητές του Άρη, με ένα μήνυμα, μερικές ιστορίες επιστημονικής φαντασίας εμπνευσμένες από τον Κόκκινο Πλανήτη και τα ονόματα 250,000 κατοίκων της Γης:

Και το επιστέγασμα: ο Αμερικανικός δορυφόρος Mars Reconnaissance Orbiter που (μετά από λεπτούς χειρισμούς στην τροχιά του) υπερίπταται του σημείου εισόδου του σκάφους Phoenix στην ατμόσφαιρα, εντοπίζει και αποτυπώνει το σκάφος στην φάση αεροπέδησης με το αλεξίπτωτο:

..............................................................................

Την ίδια ώρα, εδώ, ξημερώματα Δευτέρας, η Ελλάδα κοιμάται βαθειά. Ονειρεύεται και ελπίζει και αυτή. Σε τι; Σε μία νέα διάκριση, ίσως, στην επόμενη Eurovision. Και σε ένα καλό πλασάρισμα στο Euro, σε μια καλή επίδοση σε γήπεδα, στοίβους ή πισίνες έστω και με την βοήθεια του εισαγωγέος από την Λάρισα. Αν και, έτσι που μας έχουνε βάλει οι Φράγκοι στο μάτι με τα αναβολικά, θα μας μείνουν οι Καλομοίρες μόνον για να πανηγυρίζουμε...

Σημ.: Οι φωτογραφίες (πλην της τελευταίας, βεβαίως...) από την ιστοσελίδα της NASA.

Ad calendas graecas?

Ετοιμάζεται, λέει, νομοσχέδιο για την απαγόρευση του καπνίσματος σε όλους τους δημόσιους χώρους που είναι κλειστοί ή στεγασμένοι. Αλλά (οποία έκπληξις!), θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου του 2010!

Πόσοι αναρωτιούνται αν τα μέχρι σήμερα ισχύοντα ίσχυσαν ποτέ; Αν εφαρμόσθηκαν στην πράξη ή αν οι υποχρεωμένοι στην εφαρμογή τους στρεψοδίκησαν; Αν πχ. οι ιδιοκτήτες εστιατορίων άλλαξαν ουσιωδώς την διαμόρφωση των χώρων τους ή απλώς "δημιούργησαν" θέσεις για μη καπνιστές δίπλα σε τουαλέττες; Αν έγιναν έλεγχοι σε νοσοκομεία για την εφαρμογή της αυτονόητης απαγόρευσης καπνίσματος και αν επιβλήθηκαν τα προβλεπόμενα πρόστιμα στους παραβάτες; Αν στα γραφεία εταιρειών του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα απολαμβάνουν οι μη καπνιστές το στοιχειώδες δικαίωμα να αναπνέουν καθαρό αέρα την ώρα της εργασίας;

Η δυσπροσαρμοστική Ελλάδα διεκδικεί, ασφαλώς, παράταση στην μη εφαρμογή του αυτονόητου. Το είπε με τελείως φυσικό τρόπο και ιδιοκτήτης περιπτέρου, όταν τον πληροφόρησαν ότι πιθανώς να χρειαστεί στο μέλλον να ζητά ταυτότητα από τους υποψήφιους αγοραστές προϊόντων καπνού, για να διασφαλίζεται ότι αυτά δεν διατίθενται σε ανηλίκους: "- Στην Ελλάδα; Πολύ δύσκολο να γίνει αυτό!" Δύσκολο, πολύ δύσκολο. Διεκδικούμε και εμείς, ως φαίνεται, το δικαίωμα στην μοναξιά της εξαίρεσης, στην "exception hellénique", κατά την λογική του γαλλικού "exeption française", αν όχι του ελληνικότατου "πλην Λακαιδεμονίων".

Βέβαια, πρέπει να βλέπει κανείς και την αισιόδοξη πλευρά: Αν ήθελαν να ενταφιάσουν παντελώς το θέμα, θα το παρέπεμπαν σε "επιτροπή μελέτης". Αφ' ης στιγμής περνάμε σε νομοπαρασκευή, θαρσείν χρη: Υπάρχει ελπίς (για μας τους μη καπνιστές). Τι σου κάνει Ευρωπαϊκή Ένωση...

Σημ.: Οι εικόνες είναι από διαφημιστική εκστρατεία της Cancer Patients Aid Association.

Ιδέα και υλοποίηση

Το υπέροχο...


...το ωραίο...


...το αποδεκτό...


το δύσμορφο!

Η ίδια σχεδιαστική ιδέα (μάσκα με μεγάλη, "μυώδη" εισαγωγή αέρος, που κατεβαίνει σχεδόν μέχρι την άσφαλτο, ένδειξη αναπνέοντος "θηρίου" κάτω από το καπό), πολλαπλές υλοποιήσεις, τελείως διαφορετικό αισθητικό αποτέλεσμα.

Βέβαια, περί ορέξεως ουδείς λόγος, όπως συνηθίζεται να λέγεται. Οπότε αναδιατάξτε εικόνες και χαρακτηρισμούς κατά βούλησιν!

Από πού έρχονται

Παρ' ότι δεν είμαι μανιακός με την μουσική (εννοώ δεν είμαι τόσο εξαρτημένος ώστε να μην περνάει μέρα χωρίς μουσική ακρόαση), εντυπωσιάζομαι από το ταλέντο που αποκαλύπτουν ορισμένες μουσικές συνθέσεις (ή να τις πω συλλήψεις;). Στο άκουσμα μερικών μελωδιών σαν αυτές που περιέλαβα στην ηχητική σύνθεση αυτού του post (ετερόκλητων, είναι η αλήθεια) μένω πάντα να αναρωτιέμαι...

...αν βρίσκομαι μπροστά σε σε ένα κατασκεύασμα που γεννήθηκε στον εγκέφαλο ενός ανθρώπου με μουσικό ταλέντο και αποτυπώθηκε πάνω σε μία κόλλα χαρτί...

...ή αν κατά κάποιο τρόπο η όλη σύνθεση δεν δημιουργήθηκε, απλά προϋπήρχε κάπου στο ρευστό του σύμπαντος και δωρίστηκε σε μας με αγωγό τον συνθέτη.

Ακόμη και αν η μουσική έχει εξελικτική προέλευση (υπάρχουν επιχειρήματα γι' αυτό, όπως και ανάλογα για την τέχνη γενικότερα), η άφατη απόλαυση που γεννά η ακρόαση της Jazz Suite Waltz No2 του Dmitri Shostakovich αμφιβάλλω αν μπορεί με οποιοδήποτε λογικό τρόπο να θεωρηθεί ότι συνδέεται με εξελικτικό πλεονέκτημα: μοιάζει σαν η μουσική να επαναπροσδιορίζει τα όρια της ύλης, να υπερβαίνει την αιτιοκρατία, να καταλύει την φθορά.

Ίσως πάλι και τα δύο είναι κατά κάποιο τρόπο αλήθεια, ίσως να μην είναι μια φθηνή σοφιστεία το απόφθεγμα του Albert Eintstein: "There are two ways to live your life. One is as though nothing is a miracle. The other is as though everything is a miracle".

Παρ' ότι είμαι βέβαιος ότι θα έχετε τις δικές σας εξαιρετικές προτιμήσεις, τα δικά σας σκαλοπάτια προς τον ουρανό, αυτές είναι μερικές από τις δικές μου. Καλή ακρόαση!

Συνειρμοί για το Ανείπωτο

Κεριά

Του μέλλοντος η μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας
σα μια σειρά κεράκια αναμένα —
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Η περασμένες μέρες πίσω μένουν,
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων·
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,
κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.

Δεν θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των,
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι.
Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.

Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,
τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.

Κ. Π. Καβάφης
.........................................................

Extreme Ways / by Moby

.........................................................

Τ' είναι Θεός, τι μη Θεός και τι τ' ανάμεσά τους;

Σεφέρης, Ελένη

.........................................................

Ο άρρητος αριθμός π

“[...] It represents the ratio of any circle's circumference to its diameter in Euclidean geometry, which is the same as the ratio of a circle's area to the square of its radius. [...] It is an irrational number, which means that it cannot be expressed as a fraction m/n, where m and n are integers. Consequently its decimal representation never ends or repeats. Beyond being irrational, it is a transcendental number, which means that no finite sequence of algebraic operations on integers (powers, roots, sums, etc.) could ever produce it.”
Wikipedia

Αρχή σοφίας η των ονομάτων επίσκεψις
Αρχαίο ελληνικό ρητό

Irrational: not endowed with reason.
Transcendental: not based on experience or reason; going beyond human knowledge; that cannot be discovered or understood by practical experience; known by intuition.
Oxford Advanced Learner’s Dictionary of Current English (AS Hornby)
.........................................................

Ανοίγουν τις γραμμές οι σηματοδότες,
τα τρένα περνάνε τα σύνορα προς τα κει,
τα σύνορα προς τα δω κι εγώ βρίσκομαι στο παράθυρο
ταξιδεύοντας πάντοτε. Εξετάζουν οι ελεγκτές τα χαρτιά μου
κοιτάζοντας προσεκτικά το βαθιά ρυτιδωμένο μου πρόσωπο,
το γιομάτο υπογραφές και σφραγίδες: «Περάστε...»
Και συνεχίζω, ωσότου, δεν ξέρω πού, πότε και πώς
θα μου αφαιρέσει ο μεγάλος σταθμάρχης το διαβατήριο.

Άγνωστος (σε μένα) ποιητής, από αφιέρωμα ενθέτου εφημερίδας, (ίσως της Ελευθεροτυπίας) προ πολλών ετών, στον ΗΣΑΠ
.........................................................

[...] Η δυνατότητα ελευθερίας του ανθρώπου από τη λογικότητα της φύσης του, τη φυσική αναγκαιότητα, βεβαιώνεται εμπειρικά ως ενεργητική υπαρκτική ετερότητα. Το έτερον ως προς τη φύση είναι η υπαρκτική δυνατότητα της σχέσης. Αν η γέννηση του βιολογικού υποκειμένου ανήκει στη λογική της φύσης, όμως η γέννηση του λογικού υποκειμένου είναι έργο της σχέσης.

[...] Αυτό που είναι ο άνθρωπος στην υπαρκτική του ιδιαιτερότητα το συγκροτεί και το συνιστά η σχέση, όχι η φύση. Δεν είναι η φυσική λογικότητα που ιδρύει το υπαρκτικό γεγονός της σχέσης. Η σχέση συγκροτεί το λόγο, όχι ο λόγος τη σχέση.

[...] Αυτός ο τρόπος (η πρωτογενής και ιδρυτική του υποκειμένου αναφορικότητα) είναι το εξω-φυσικό δεδομένο που μας επιτρέπει τη μετα-φυσική ελπίδα: Να είναι όχι μόνο το λογικό υποκείμενο γέννημα της σχέσης, αλλά και ο άρρητος «πυρήνας» της υπαρκτικής μας υπόστασης (που υπάρχει μόνον αναφερόμενος με τον τρόπο της σχέσης) να είναι η υποστατική ανταπόκριση σε μια προ-φυσική κλήση σε σχέση.

[...] Η δυναμική της μεταφυσικής ελπίδας συγκροτεί τον κόσμο των ανθρώπων, την Ιστορία και τον πολιτισμό. Δυναμική που οριοθετεί η πάλη όσων αντιστέκονται στην πίστη τους και όσων αντιστέκονται στην απιστία τους. Αν κυριαρχούσαν αποκλειστικά οι εγκυστωμένοι στις ψυχολογικές «βεβαιότητες» της απιστίας ή της πίστης τους, ο κόσμος των ανθρώπων θα ήταν προέκταση του φυτικού βασιλείου.

Χρήστος Γιανναράς, από επιφυλλίδα με τίτλο «Χρόνος – θάνατος και η ελπίδα» στην Καθημερινή, μάλλον γύρω στο 1997

.........................................................

Χρόνια πολλά σε πιστούς, απίστους και αμφιβάλλοντες!

Η ελπίδα να υπάρχει στον Κόσμο νόημα, νόημα ελεύθερο από τα δεσμά του χώρου και του χρόνου (μέσα στον οποίο όλα όσα μπορούμε εμπειρικά να αντιληφθούμε διαδραματίζονται) πιστεύω ότι συγκινεί, φανερά ή μύχια, όλους μας...

Ελπίδα για το άρρητο, που δεν μπορεί με ακρίβεια να ειπωθεί, που όμως αίρεται πάνω από τους προκαθορισμούς των φυσικών νόμων, χωρίς απαραίτητα να τους καταργεί.

Ελπίδα ότι η εμπειρικά πιστοποιούμενη στον άνθρωπο δυνατότητα ελευθερίας από την νομοτέλεια δεν είναι αυταπάτη, αλλά εικόνα και απόρροια αυτού του νοήματος.