“you can drive/
but you can’t drink
you can drink/
but can’t drive
freedom of choice baby...”
Αυτή την εικόνα αντίκρισα και τα παραπάνω διάβασα σε σταθμό του Μετρό. Πρόκειται για δημιουργία (αν θυμάμαι, φοιτητή σχολής εφαρμοσμένων τεχνών). Επελέγη από φορείς με σκοπό προφανή την αποτροπή της οδήγησης υπό μέθη.
Δεν θα συζητήσω την υποκειμενική αισθητική αξία της διαφήμισης (είναι πάντως δουλειά μισής ώρας στον υπολογιστή, ενώ η σύλληψη - δρόμος και ορίζοντας - δεν είναι και η πλέον πρωτότυπη) αλλά το κείμενο που επελέγη για να εκφράσει το μήνυμα της διαφημιστικής εκστρατείας.
Στα αγγλικά βέβαια. No doubt. Απευθύνεται, υποθέτω κυρίως σε Έλληνες υπηκόους. Και όμως, για να αποκτήσει κύρος αδιαμφισβήτητο και αίγλη εξωτική, για να προσελκύσει την προσοχή και να καθηλώσει τα βλέμματα, έπρεπε να είναι γραμμένο στην αγγλική. It just should. Το ίδιο κείμενο σε ελληνική απόδοση είναι πιθανόν να γεννά (σκέφτηκαν ή υποσυνείδητα θεώρησαν ο δημιουργός του και αυτοί που το επέλεξαν) αντίδραση, καχυποψία. “Ποιος είναι αυτός που μας κάνει μαθήματα ηθικής; Άκου ελευθερία επιλογής! Κάνας θεολόγος θα ’ναι...” Και ακόμα: “Δεν πάει να κουρεύεται...” Ενώ εκτοξεύεις μια αγγλικούρα και αυτό που φαινόταν ηθικοπλαστική μεγαλοστομία μετατρέπεται αυτομάτως σε παγκόσμια αλήθεια που πρέπει να γίνει και εδώ επιτέλους αποδεκτή. That’s the way it is.
Η διείσδυση και η απήχηση του αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα είναι γνωστή. Κάποιος είπε ότι “ο αντιαμερικανισμός είναι ο μεταμοντέρνος εθνικισμός των Ελλήνων”. Για όλα φταίνε οι Αμερικάνοι. Εσχάτως και για το περιβάλλον. Ασχέτως του γεγονότος ότι τα μισά, σχεδόν, αυτοκίνητα στην Αθήνα κυκλοφορούν με αχρηστευμένο καταλύτη εν γνώσει των ιδιοκτητών τους, είτε από εσκεμμένη αμέλεια είτε (συνηθέστερα) από επιθυμία αυξήσεως της ιπποδύναμης. Ασχέτως αν εμείς οι ίδιοι δεν εγκαταλείπουμε το αυτοκίνητό μας σχεδόν ποτέ, ούτε για να πάμε στο περίπτερο. (Και) το περιβάλλον το καταστρέφουν (ποιοι άλλοι;) οι τρισκατάρατοι Αμερικάνοι.
Αλλά το έχει η μοίρα να αγαπάς κρυφά αυτό που φανερά μισείς θανάσιμα. Να υιοθετείς τις αξίες και να μιμείσαι τον τρόπο ζωής του (θεωρούμενου από εσένα τον ίδιο ως) δυνάστη σου. Να μισείς τον καπιταλισμό και να ζεις με τα προϊόντα του και μόνον γι' αυτά. Και τελικά να απαξιοίς να εκφραστείς στην γλώσσα σου, μια πανέμορφη γλώσσα 3.000 χρόνων, την οποία βάζεις στο περιθώριο, για χάρη της γλώσσας των νικητών, και μάλιστα στην πιο απλoϊκή έκφανσή της.
Γιατί έτσι είναι φίλτατε. Μάθε το και χώνεψέ το. Οι Αμερικανοί νίκησαν. Φρίττεις όταν το ακούς, το ξέρω, αλλά όταν επιλέγεις να μην εκφράζεσαι στην μητρική σου γλώσσα αποκαλύπτεις αυτό που ενδόμυχα ξέρεις: Ότι η πρόταση πολιτισμού της πατρίδας σου έχει χλωμιάσει. Ότι το είναι, σκέπτεσθαι και ομιλείν ως Έλληνας δεν συγκινεί ούτε εσένα τον ίδιο. Ότι τίποτε δεν βρίσκεις να ψελλίσεις, τίποτε εναλλακτικό να αντιτάξεις στο κυρίαρχο πρότυπο του ζειν που εξαπλώνεται ταχύτατα παγκοσμίως.
Και θέλεις να δείξει κατανόηση και ο Matthew Nimitz... Καλά και άγια σου τα 'πε ο άνθρωπος. Όπως σου αρμόζει. Αστόχησε μόνο, είναι αλήθεια, ελαφρώς στον τρόπο. Δεν κατάλαβε την ψυχοσύνθεσή σου και άρχισε τις αναλύσεις περί βίας στην ιστορία, πολιτειακών αξιών και άλλων δυσνοήτων και εν πολλοίς περιττών. Δεν έμαθε, φαίνεται, ότι εδώ τελευταίως μισούμε τις περίπλοκες εκφράσεις και τις περισπούδαστες αναλύσεις, ότι ο δεύτερος (μετά τον πηθικισμό) λόγος που η αγγλική έγινε de facto επίσημη γλώσσα του ελλαδικού κρατιδίου είναι η μέχρις εξηλιθίωσης απλοϊκότητα με την οποία εκφράζεται ο μέσος χρήστης της, στο μεγάλο σχολείο του Hollywood. No messy thoughts, no hard feelings. Ο Αλέξανδρος, λέει, ήταν σφαγέας. Κατέστρεψε, λέει, πολλές πόλεις. Δεν προήγαγε, λέει, την δημοκρατία. Η ιστορία σας, λέει, δεν έχει δα και τόσο μεγάλη αξία για να ερίζετε γι' αυτήν. Μα, ας το έλεγε αλλιώς: “Greek history sucks. It's all a pile of shit”. Όσο πιο παιδαριώδες το μήνυμα και πρωτόγονος ο τρόπος έκφρασής του, όσο πιο απλουστευτικό και προωρισμένο για μικρόνοες, τόσο πιο εύκολα θα γινόταν αποδεκτό χωρίς αντιδράσεις . “Alexander? Who’s the guy anyway? A hero? A hero my ass!”. Just that simple. And everybody would understand. Πώς; Τι επετεύχθη πριν 2.300 χρόνια από έναν μυστήριο στρατηλάτη και μερικές χιλιάδες συνοδοιπόρους του; "Who cares? Beam them up here all together and with just a pair of F-22 Raptors they will be fucked up in no time!"
Σε βλέπω να εξανίστασαι, αναγνώστη μου, να εξαγριώνεσαι. «Δεν είμαι εγώ αυτός που φωτογραφίζεις!». «Το παρατράβηξες!». «Από πού τα έβγαλες αυτά τα συμπεράσματα;». «Δεν σκέφτομαι έτσι!». «Με προσβάλλεις!».
Όχι εγώ, αγαπητέ μου, όχι εγώ. Η αφίσα. Σου σερβίρει τα αγγλικά της προνηπιακής ηλικίας για ευρηματικές αποστροφές του λόγου και μαγνητίζεσαι. Σε αποκαλεί από πάνω και «μωρό», μπέμπη, και συ υποκλίνεσαι ευχαριστώντας. That’s right. It's a matter of freedom. Freedom of choice....
but you can’t drink
you can drink/
but can’t drive
freedom of choice baby...”
Αυτή την εικόνα αντίκρισα και τα παραπάνω διάβασα σε σταθμό του Μετρό. Πρόκειται για δημιουργία (αν θυμάμαι, φοιτητή σχολής εφαρμοσμένων τεχνών). Επελέγη από φορείς με σκοπό προφανή την αποτροπή της οδήγησης υπό μέθη.
Δεν θα συζητήσω την υποκειμενική αισθητική αξία της διαφήμισης (είναι πάντως δουλειά μισής ώρας στον υπολογιστή, ενώ η σύλληψη - δρόμος και ορίζοντας - δεν είναι και η πλέον πρωτότυπη) αλλά το κείμενο που επελέγη για να εκφράσει το μήνυμα της διαφημιστικής εκστρατείας.
Στα αγγλικά βέβαια. No doubt. Απευθύνεται, υποθέτω κυρίως σε Έλληνες υπηκόους. Και όμως, για να αποκτήσει κύρος αδιαμφισβήτητο και αίγλη εξωτική, για να προσελκύσει την προσοχή και να καθηλώσει τα βλέμματα, έπρεπε να είναι γραμμένο στην αγγλική. It just should. Το ίδιο κείμενο σε ελληνική απόδοση είναι πιθανόν να γεννά (σκέφτηκαν ή υποσυνείδητα θεώρησαν ο δημιουργός του και αυτοί που το επέλεξαν) αντίδραση, καχυποψία. “Ποιος είναι αυτός που μας κάνει μαθήματα ηθικής; Άκου ελευθερία επιλογής! Κάνας θεολόγος θα ’ναι...” Και ακόμα: “Δεν πάει να κουρεύεται...” Ενώ εκτοξεύεις μια αγγλικούρα και αυτό που φαινόταν ηθικοπλαστική μεγαλοστομία μετατρέπεται αυτομάτως σε παγκόσμια αλήθεια που πρέπει να γίνει και εδώ επιτέλους αποδεκτή. That’s the way it is.
Η διείσδυση και η απήχηση του αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα είναι γνωστή. Κάποιος είπε ότι “ο αντιαμερικανισμός είναι ο μεταμοντέρνος εθνικισμός των Ελλήνων”. Για όλα φταίνε οι Αμερικάνοι. Εσχάτως και για το περιβάλλον. Ασχέτως του γεγονότος ότι τα μισά, σχεδόν, αυτοκίνητα στην Αθήνα κυκλοφορούν με αχρηστευμένο καταλύτη εν γνώσει των ιδιοκτητών τους, είτε από εσκεμμένη αμέλεια είτε (συνηθέστερα) από επιθυμία αυξήσεως της ιπποδύναμης. Ασχέτως αν εμείς οι ίδιοι δεν εγκαταλείπουμε το αυτοκίνητό μας σχεδόν ποτέ, ούτε για να πάμε στο περίπτερο. (Και) το περιβάλλον το καταστρέφουν (ποιοι άλλοι;) οι τρισκατάρατοι Αμερικάνοι.
Αλλά το έχει η μοίρα να αγαπάς κρυφά αυτό που φανερά μισείς θανάσιμα. Να υιοθετείς τις αξίες και να μιμείσαι τον τρόπο ζωής του (θεωρούμενου από εσένα τον ίδιο ως) δυνάστη σου. Να μισείς τον καπιταλισμό και να ζεις με τα προϊόντα του και μόνον γι' αυτά. Και τελικά να απαξιοίς να εκφραστείς στην γλώσσα σου, μια πανέμορφη γλώσσα 3.000 χρόνων, την οποία βάζεις στο περιθώριο, για χάρη της γλώσσας των νικητών, και μάλιστα στην πιο απλoϊκή έκφανσή της.
Γιατί έτσι είναι φίλτατε. Μάθε το και χώνεψέ το. Οι Αμερικανοί νίκησαν. Φρίττεις όταν το ακούς, το ξέρω, αλλά όταν επιλέγεις να μην εκφράζεσαι στην μητρική σου γλώσσα αποκαλύπτεις αυτό που ενδόμυχα ξέρεις: Ότι η πρόταση πολιτισμού της πατρίδας σου έχει χλωμιάσει. Ότι το είναι, σκέπτεσθαι και ομιλείν ως Έλληνας δεν συγκινεί ούτε εσένα τον ίδιο. Ότι τίποτε δεν βρίσκεις να ψελλίσεις, τίποτε εναλλακτικό να αντιτάξεις στο κυρίαρχο πρότυπο του ζειν που εξαπλώνεται ταχύτατα παγκοσμίως.
Και θέλεις να δείξει κατανόηση και ο Matthew Nimitz... Καλά και άγια σου τα 'πε ο άνθρωπος. Όπως σου αρμόζει. Αστόχησε μόνο, είναι αλήθεια, ελαφρώς στον τρόπο. Δεν κατάλαβε την ψυχοσύνθεσή σου και άρχισε τις αναλύσεις περί βίας στην ιστορία, πολιτειακών αξιών και άλλων δυσνοήτων και εν πολλοίς περιττών. Δεν έμαθε, φαίνεται, ότι εδώ τελευταίως μισούμε τις περίπλοκες εκφράσεις και τις περισπούδαστες αναλύσεις, ότι ο δεύτερος (μετά τον πηθικισμό) λόγος που η αγγλική έγινε de facto επίσημη γλώσσα του ελλαδικού κρατιδίου είναι η μέχρις εξηλιθίωσης απλοϊκότητα με την οποία εκφράζεται ο μέσος χρήστης της, στο μεγάλο σχολείο του Hollywood. No messy thoughts, no hard feelings. Ο Αλέξανδρος, λέει, ήταν σφαγέας. Κατέστρεψε, λέει, πολλές πόλεις. Δεν προήγαγε, λέει, την δημοκρατία. Η ιστορία σας, λέει, δεν έχει δα και τόσο μεγάλη αξία για να ερίζετε γι' αυτήν. Μα, ας το έλεγε αλλιώς: “Greek history sucks. It's all a pile of shit”. Όσο πιο παιδαριώδες το μήνυμα και πρωτόγονος ο τρόπος έκφρασής του, όσο πιο απλουστευτικό και προωρισμένο για μικρόνοες, τόσο πιο εύκολα θα γινόταν αποδεκτό χωρίς αντιδράσεις . “Alexander? Who’s the guy anyway? A hero? A hero my ass!”. Just that simple. And everybody would understand. Πώς; Τι επετεύχθη πριν 2.300 χρόνια από έναν μυστήριο στρατηλάτη και μερικές χιλιάδες συνοδοιπόρους του; "Who cares? Beam them up here all together and with just a pair of F-22 Raptors they will be fucked up in no time!"
Σε βλέπω να εξανίστασαι, αναγνώστη μου, να εξαγριώνεσαι. «Δεν είμαι εγώ αυτός που φωτογραφίζεις!». «Το παρατράβηξες!». «Από πού τα έβγαλες αυτά τα συμπεράσματα;». «Δεν σκέφτομαι έτσι!». «Με προσβάλλεις!».
Όχι εγώ, αγαπητέ μου, όχι εγώ. Η αφίσα. Σου σερβίρει τα αγγλικά της προνηπιακής ηλικίας για ευρηματικές αποστροφές του λόγου και μαγνητίζεσαι. Σε αποκαλεί από πάνω και «μωρό», μπέμπη, και συ υποκλίνεσαι ευχαριστώντας. That’s right. It's a matter of freedom. Freedom of choice....
